W Biskupicach, kilka kilometrów od Byczyny na Opolszczyźnie, nad brzegiem Zalewu Brzózki wyrasta z lasu drewniana warownia. Gród Rycerski to pełnowymiarowa replika średniowiecznego grodu obronnego, zbudowana całkowicie z modrzewiowego drewna. Miejsce działa jako hotel, restauracja i ośrodek rekonstrukcji historycznej – można tu spędzić weekend w klimacie wczesnego średniowiecza, spróbować rzutu toporem czy wziąć udział w turniejach rycerskich.

To nie jest muzeum w klasycznym sensie. To żywy obiekt, gdzie regularnie odbywają się imprezy historyczne, szkolenia z fechtunku i warsztaty rzemiosła.

Jak powstał drewniany gród w Biskupicach

Pomysł zbudowania grodu zrodził się podczas Jarmarku Średniowiecznego w Byczynie w 2003 roku. Władze gminy wspólnie z Opolskim Bractwem Rycerskim postanowiły stworzyć miejsce, które mogłoby być siedzibą bractwa i centrum rekonstrukcji historycznych dla całego regionu. Budowę rozpoczęto we wrześniu 2005 roku, a prace trwały dwa lata.

Finansowanie pochodziło z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu INTERREG III A Czechy-Polska. Powstało Polsko-Czeskie Centrum Szkolenia Rycerstwa – taka była oficjalna nazwa projektu. Międzynarodowe otwarcie w 2007 roku przyciągnęło kilka tysięcy turystów.

Gród od początku prowadzony był przez Opolskie Bractwo Rycerskie, które ma tu swoją siedzibę. Do bractwa należy kilkudziesięciu członków z południowej Polski – regularnie ćwiczą fechtrunek, biorą udział w turniejach i prowadzą warsztaty dla odwiedzających.

Warownia ma powierzchnię 1970 m2 i otoczona jest ostrokołem wysokim na 6 metrów. To jeden z nielicznych w Polsce obiektów tego typu wykonanych w całości z drewna modrzewiowego.

Co znajduje się wewnątrz grodu rycerskiego

Przez bramę w wieży strażniczej wchodzi się na obszerny dziedziniec otoczony drewnianymi zabudowaniami. Architektura robi wrażenie – ręcznie ciosane belki, drewniane kołki zamiast gwoździ, konstrukcje wzorowane na wczesnośredniowiecznych technikach budowlanych.

W głównym budynku mieści się staropolska karczma z dwiema salami rycerskimi, gdzie serwowane jest tradycyjne jadło. Działa tu także „Gościniec śpiącego rycerza” – hotel z 60 miejscami noclegowymi. Pokoje urządzone są w stylu zbliżonym do historycznego, choć oczywiście z podstawowymi wygodami. Jest też sala myśliwska do kameralnych imprez oraz komnata tortur średniowiecznych i zbrojownia.

Na dziedzińcu rozstawione są trybuny dla widzów – to tu odbywają się pokazy walk rycerskich. Znajdziemy też kuźnię, stanowiska do rzutów włócznią, toporem i nożem, tor łuczniczy. Ciekawym elementem są balie szwedzkie pod gołym niebem – drewniane kadzie z gorącą wodą, w których można się wykąpać nawet zimą.

Poza głównym grodem istnieje też mniejszy „Podgródek” – dodatkowa przestrzeń z warsztatami rzemieślniczymi. Działają tu warsztaty kowalskie, tkackie, garncarskie. Podczas imprez można obserwować rzemieślników przy pracy i samemu spróbować swoich sił.

Turnieje rycerskie i wydarzenia w grodzie

W pierwszy weekend maja odbywa się tu Międzynarodowy Turniej Rycerski – jedno z największych tego typu wydarzeń w Europie. Przyjeżdżają rycerze z Polski, Czech, Węgier, Austrii. Przez dwa dni trwają walki na miecze, pokazy fechtunku, konkursy w rzucie toporem i strzałaniu z łuku. Towarzyszą temu jarmarki średniowieczne, pokazy rzemiosła, koncerty muzyki dawnej.

Oprócz majowego turnieju przez cały sezon odbywają się mniejsze imprezy – inscenizacje bitew, pokazy katowskie, sceny inkwizycji. Gród organizuje też lekcje „żywej historii” dla szkół, kolonie rycerskie dla dzieci i młodzieży. To dobre miejsce na wycieczkę szkolną – dzieci mogą zobaczyć jak wyglądało życie w średniowieczu, spróbować strzelania z łuku czy rzutu włócznią.

Co ciekawe, przez kilka lat odbywał się tu także Zlot Motocyklowy Szlakiem Hetmana Zamoyskiego organizowany przez klub motocyklistów Rycerz Byczyna. Przyjeżdżało nawet 800 motocyklistów z kilku krajów.

W grodzie organizowano też kolonie dla dzieci ze wschodniej Ukrainy – młodzież z Energodaru i Żytomierza nocowała w grodzie i zwiedzała region.

Atrakcje i aktywności dla zwiedzających

Nawet jeśli nie trafimy na żadną imprezę, gród oferuje sporo możliwości. Można zwiedzić wszystkie zabudowania z przewodnikiem, obejrzeć komnatę tortur (macabryczna kolekcja narzędzi inkwizycyjnych), zajrzeć do zbrojowni. Wirtualne wędrówki 3D po grodzie pozwalają zobaczyć miejsce z innej perspektywy.

Dla aktywnych przygotowano stanowiska do rzutów – topór, włócznia, nóż, łuk. Można wziąć udział w warsztatach ceramicznych, przejechać się bryczką. Nad zalewem dostępne są kajaki i rowerki wodne. W okolicy działa też paintball i można wynająć quady.

Kąpiel w balii szwedzkiej to coś dla odważnych – gorąca woda paruje na mrozie, a wokół drewniane mury grodu i las. Doświadczenie nietypowe i relaksujące jednocześnie.

Karczma serwuje swojskie jadło – dania inspirowane staropolską kuchnią, choć oczywiście dostosowane do współczesnych gustów. Można zjeść obiad czy kolację w klimatycznej sali z drewnianymi stołami i ławami.

Dla kogo jest Gród Rycerski w Byczynie

Miejsce sprawdzi się dla rodzin z dziećmi – dzieciaki uwielbiają biegać po drewnianym grodzie, wspinać się na wieże, próbować średniowiecznej broni (oczywiście pod nadzorem). Dla nich to prawdziwa przygoda, nie nudne muzeum.

Miłośnicy historii i rekonstrukcji znajdą tu dużo do obejrzenia. Dbałość o detale, autentyczne techniki budowlane, funkcjonujące bractwo rycerskie – to wszystko tworzy spójną całość. Nie jest to Disneyland, ale poważna próba odtworzenia średniowiecznej atmosfery.

Gród działa też jako hotel i miejsce eventowe – odbywają się tu wesela, imprezy firmowe, urodziny. Nocleg w średniowiecznym grodzie to niezłe urozmaicenie weekendu. Lokalizacja nad zalewem, z dala od zabudowań, zapewnia spokój i ciszę.

Nawet jeśli ktoś nie jest fanem historii, samo miejsce robi wrażenie. Drewniana warownia wyłaniająca się z lasu, maszyny oblężnicze na łące przed zalewem, ostrokół i wieże strażnicze – to klimatyczna sceneria na spacer czy sesję zdjęciową.

Informacje praktyczne – jak dojechać, godziny otwarcia, ceny

Gród znajduje się w Biskupicach pod numerem 58, około 4 km od Byczyny w kierunku Kluczborka. Dojazd samochodem jest najprostszy – z Byczyny kierujemy się na Kluczbork, w Biskupicach szukamy drogowskazu (nie jest bardzo widoczny, łatwo go przeoczyć). Droga dojazdowa zaczyna się asfaltem, potem przechodzi w utwardzoną drogę gruntową. Po kilkuset metrach przez las dojeżdżamy do grodu.

Parking jest bezpłatny, miejsca zwykle nie brakuje poza okresem dużych imprez. Przed grodem na łące stoją repliki średniowiecznych maszyn oblężniczych – warto się zatrzymać i obejrzeć je przed wejściem.

Obiekt jest czynny przez cały rok. Wstęp na dziedziniec jest bezpłatny – można swobodnie spacerować, robić zdjęcia. Płatne są dodatkowe atrakcje: zwiedzanie z przewodnikiem, warsztaty, rzuty bronią, kąpiele w balii. Konkretne ceny najlepiej sprawdzić telefonicznie pod numerem 602-613-386 lub na stronie internetowej, bo zmieniają się w zależności od sezonu i rodzaju atrakcji.

W sezonie letnim, szczególnie podczas Międzynarodowego Turnieju Rycerskiego w pierwszy weekend maja, wstęp na imprezy może być płatny (choć zdarzało się, że burmistrz Byczyny ogłaszał darmowy wstęp na wybrane dni). Poza sezonem, we wrześniu czy październiku, można spokojnie wszystko obejrzeć praktycznie w samotności.

Na zwiedzanie samego grodu wystarczy godzina-półtorej. Jeśli chcemy skorzystać z atrakcji – rzuty, warsztaty, kąpiel w balii, spacer nad zalewem – warto zarezerwować pół dnia. Podczas turniejów i imprez można spędzić tu cały dzień.

Kontakt: Biskupice 58, 46-220 Byczyna, tel. 602-613-386, e-mail: [email protected]. Aktualne informacje o wydarzeniach można znaleźć na profilu Facebook grodu, który jest regularnie aktualizowany.

Warto połączyć wizytę w grodzie ze zwiedzaniem samej Byczyny – miasta z ciekawą historią i zabytkami. Niedaleko znajduje się też Kluczbork. Okolica oferuje trasy rowerowe wokół zalewu i przez lasy.