Park Miejski im. Żwirki i Wigury w Wieluniu to ponad czterohektarowa strefa zieleni otaczająca wieluńską starówkę od zachodu i południa. Założony w połowie XIX wieku na miejscu dawnych wałów miejskich, stanowi cichą enklawę w centrum miasta, gdzie można odpocząć w cieniu starych drzew. To miejsce z historią sięgającą 1852 roku, które przetrwało zawieruchę wojenną i do dziś służy mieszkańcom oraz turystom.

Historia parku – od fortyfikacji do ogrodu spacerowego

Pomysł przekształcenia dawnych wałów obronnych w miejsce rekreacji wyszedł od Fryderyka Augusta Goleńskiego, komisarza obwodu wieluńskiego. W 1852 roku przedstawił on władzom miejskim projekt uporządkowania terenu między Krakowskim Przedmieściem a ulicami Szpitalną i Farną. Chodziło o oczyszczenie fos, splantowanie ziemi z wałów i obsadzenie całości drzewami oraz krzewami.

Projekt autorstwa inżyniera powiatowego Brochockiego spotkał się z aprobatą magistratu. Mieszkańcy Wielunia włączyli się w prace – w czynie społecznym oczyszczali rozległy staw położony między ratuszem a zamkiem, równali grunt i przygotowywali teren pod nasadzenia. Potem wytyczono aleje spacerowe, zasiano trawę i posadzono rośliny. Tak powstał ogród spacerowy dla publiczności, który szybko stał się ulubionym miejscem wypoczynku wielunian.

Na przełomie XIX i XX wieku park zyskał popularność jako promenada miejska. W okresie międzywojennym jego obszar powiększono, między innymi przez zasypanie dawnej fosy. W latach 20. i 30. XX wieku pojawiły się dodatkowe atrakcje – zwierzyniec oraz ustawione na strumykach mini młynki i wiatraki wprawiane w ruch przez wodę. Latem odbywały się tu koncerty orkiestry Ochotniczej Straży Pożarnej.

W 1933 roku, rok po tragicznej śmierci pilotów Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury, park otrzymał ich imię podczas uroczystych wojewódzkich obchodów 10-lecia Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

Podczas II wojny światowej park pełnił smutną rolę – dostęp do niego mieli wyłącznie Niemcy, co było jednym z wielu przejawów okupacyjnej segregacji. Po wojnie teren odzyskał swój publiczny charakter i stopniowo powracał do dawnej świetności.

Układ przestrzenny nawiązujący do fortyfikacji

Spacerując alejkami parku, łatwo zauważyć, że jego układ nie jest przypadkowy. Przebieg ścieżek i rozmieszczenie zieleni nawiązuje do dawnych wałów obronnych miasta, co przywodzi na myśl krakowskie czy wrocławskie planty. Park otacza starówkę niczym zielony pierścień, tworząc naturalną barierę między historycznym centrum a ruchliwymi ulicami.

Żywopłoty rosnące wzdłuż granic parku chronią go przed hałasem i spalinami. W centrum znajduje się klasycystyczny budynek wzniesiony na fundamentach zamku królewskiego z XIV wieku – przypomnienie o średniowiecznej przeszłości Wielunia i jego systemie fortyfikacji miejskich.

Co zobaczyć podczas spaceru

Główną atrakcją parku jest rzeźba „Wieczna Miłość” autorstwa Wojciecha Siudmaka, znanego malarza fantasy i grafika. Monument przedstawia twarze kobiety i mężczyzny zbliżone ku sobie i oplecione orbitami, wykonane z brązu. To dar artysty dla jego rodzinnego miasta, przesłanie o pokój i tolerancję. Rzeźba powstała w ramach Światowego Projektu Pokoju i wyróżnia się na tle parkowej zieleni.

W parku stoi również pomnik z lat 1965-66 autorstwa Jadwigi Janus, pierwotnie nazwany „Braterstwa Broni”, później przemianowany na pomnik Pogromców Hitleryzmu. To element powojennej historii miasta, które jako jedno z pierwszych w Polsce doświadczyło niemieckiego bombardowania 1 września 1939 roku.

Aleje spacerowe prowadzą przez cały park, umożliwiając spokojny spacer w cieniu drzew. Liczne ławki zachęcają do odpoczynku i obserwacji otoczenia. Park jest dobrze utrzymany, z zadbanymi trawnikami i regularnie przycinanymi krzewami.

Dla kogo jest ten park

Park Miejski im. Żwirki i Wigury to miejsce uniwersalne. Sprawdzi się jako punkt odpoczynku podczas zwiedzania Wielunia – po obejrzeniu ratusza, bazyliki czy innych zabytków starego miasta warto tu zajrzeć na chwilę wytchnienia. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do swobodnego biegania po trawie, choć nie ma tu typowego placu zabaw z urządzeniami.

Miłośnicy historii docenią nawiązania do dawnych fortyfikacji i możliwość zobaczenia pomników związanych z różnymi okresami dziejów miasta. Park jest przyjazny dla osób z niepełnosprawnościami – alejki są utwardzone, a teren stosunkowo płaski. Właściciele psów mogą tu swobodnie spacerować ze swoimi pupilami.

To także dobre miejsce na krótki postój podczas podróży – Wieluń leży przy DK45, więc można tu zatrzymać się na chwilę, rozprostować nogi i nabrać świeżego powietrza w zieleni.

Wieluń – miasto, w którym zaczęła się wojna

Odwiedzając park, warto pamiętać o szczególnym miejscu Wielunia w historii. To właśnie to miasto padło ofiarą pierwszego niemieckiego bombardowania 1 września 1939 roku, jeszcze przed atakiem na Westerplatte. Bombardowanie rozpoczęło się o 4:40 rano i trwało kilka godzin, niszcząc znaczną część zabudowy i zabijając setki cywilów. Park, który przetrwał wojnę, jest świadkiem tych wydarzeń.

Układ parku zachował się w dużej mierze w oryginalnej formie z XIX wieku, co czyni go nie tylko miejscem rekreacji, ale również żywym pomnikiem historii lokalnej.

Informacje praktyczne – jak dotrzeć i ile czasu poświęcić

Wstęp do parku jest bezpłatny i dostępny przez cały rok, o każdej porze dnia. Park nie ma bramek ani ogrodzeń ograniczających dostęp.

Położenie w samym centrum Wielunia sprawia, że łatwo tu trafić pieszo ze starówki. Park otaczają ulice: Królewska od północy, Krakowskie Przedmieście od wschodu, Józefa Piłsudskiego od południa i Henryka Sienkiewicza od zachodu. Można wejść z każdej strony.

Dojazd samochodem nie stanowi problemu – w okolicy znajdują się miejsca parkingowe przy ulicach otaczających park. Wieluń leży przy drodze krajowej nr 45, łączącej Częstochowę z Wieluniem i dalej z granicą. Z Łodzi to około 100 km (niecałe 1,5 godziny jazdy), z Częstochowy około 70 km.

Na spokojny spacer alejkami i obejrzenie pomników wystarczy 30-45 minut. Jeśli ktoś planuje dłuższy odpoczynek na ławce z książką czy piknik na trawie, można zostać dłużej. Park świetnie łączy się z zwiedzaniem wieluńskiej starówki – cała wizyta w mieście może zająć 2-3 godziny.

Nie ma tu kawiarni ani punktów gastronomicznych, warto więc zabrać wodę, zwłaszcza w upalne dni. W centrum miasta, kilka minut spacerem od parku, znajdują się restauracje i sklepy.