Drewniany kościół w Łaszewie Rządowym
W niewielkiej wsi Łaszew Rządowy, kilkanaście kilometrów na południowy wschód od Wielunia, stoi jeden z najstarszych drewnianych kościołów ziemi sieradzkiej. Świątynia pw. św. Jana Chrzciciela, wzniesiona w XVI wieku w całości z modrzewia, zachowała swój późnogotycki charakter mimo upływu ponad 400 lat. To miejsce dla tych, którzy szukają autentycznych zabytków architektury drewnianej, z dala od turystycznych szlaków.
- unikalna architektura późnogotycka
- zachowane oryginalne elementy z XVI wieku
- gotycka Pieta starsza od kościoła
- piękne
- profilowane okna
- spokojna atmosfera sprzyjająca refleksji
Kościół drewniany w stylu wieluńskim – architektura z XVI wieku
Budowla reprezentuje styl określany mianem wieluńskiego, charakterystyczny dla późnogotyckich kościołów drewnianych Wielkopolski. Zrębowa konstrukcja ścian wykonana z modrzewia przetrwała wieki w niemal niezmienionym kształcie. Nawę i prezbiterium łączy wspólny dach dwuspadowy z pojedynczą kalenicą, a na dachu widnieje charakterystyczna wieżyczka na sygnaturkę – element, który w wielu innych zabytkach został zmodernizowany w okresie baroku.
Ciekawym rozwiązaniem architektonicznym jest szeroki okap wokół węższego prezbiterium. Rozpiętość więzarów dostosowano do szerszej nawy, co pozwoliło utworzyć nadwieszony dach chroniący ściany przed deszczem. To typowa cecha późnogotyckiej tradycji budowy wielkopolskich kościołów drewnianych.
Ściany przepruto czworobocznymi, profilowanymi oknami. Zachodni portal wejściowy do nawy zamknięto łukiem w ośli grzbiet i odpowiednio oprofilowano. Kolejne dwa prostsze portale prowadzą od południa do nawy i od północy do zakrystii.
Kościół w Łaszewie należy do nielicznych obiektów, które zachowały oryginalny wygląd z XVI wieku. Przypuszczalnie oryginalna jest nawet podwalina – najniższy element konstrukcji drewnianej, który zazwyczaj ulega wymianie w pierwszej kolejności.
Co zobaczyć we wnętrzu kościoła
Wyposażenie świątyni to prawdziwa podróż przez epoki. W głównym ołtarzu barokowym znajduje się gotycka Pieta z około 1430 roku – rzeźba starsza od samego kościoła. Na profilowanej belce tęczowej wisi barokowy krucyfiks o charakterze ludowym, a wśród licznych obrazów przeważają dzieła XVII-wieczne.
Uwagę zwraca późnogotycka chrzcielnica z XVI wieku, ozdobiona herbami: Topór, Leliwa, Jelita i prawdopodobnie Łabędź. To ślad po fundatorach i dobrodziejach kościoła z okolicznej szlachty. W jednym z pól widoczna jest scena Arma Christi z klęczącą postacią fundatora i herbem Ossorya.
Historia wsi i kościoła
Pierwsza wzmianka o wsi Łaszew (dawniej Łaszów) pochodzi z 1386 roku, kiedy to niejaki Radlon de Lessow świadkował na dokumencie wydanym przez księcia. Wieś należała początkowo do Kapituły Gnieźnieńskiej, później stała się własnością szlachecką o licznych działach. Obecna nazwa Łaszew Rządowy została wprowadzona w okresie zaboru rosyjskiego, by odróżnić tę część wsi od Łaszewa szlacheckiego.
Kościół wzniesiono w XVI wieku jako świątynię parafialną. Mimo późniejszych dobudówek – kruchty południowej i wieży zachodniej (która być może powstała na miejscu wcześniejszej) – budowla zachowała swój późnogotycki charakter. To rzadkość wśród drewnianych kościołów, które często przechodziły radykalne przebudowy w epoce baroku.
Dla kogo to miejsce
Kościół w Łaszewie Rządowym to przede wszystkim cel dla miłośników architektury drewnianej i historii. Nie ma tu infrastruktury turystycznej, przewodników czy sklepów z pamiątkami – tylko autentyczny zabytek w swojej naturalnej oprawie. Dla rodzin z małymi dziećmi może być to zbyt specjalistyczna atrakcja, chyba że dzieci interesują się historią.
Warto połączyć wizytę z eksploracją okolicy. Obok kościoła znajduje się kopiec – relikt grodziska stożkowatego z XVI wieku. W pobliżu stoi również XIX-wieczny dwór murowany, parterowy z poddaszem, choć jego stan nie zachęca do zwiedzania. Pozostały też resztki zniszczonego parku z grupą starych kasztanowców.
W skład sołectwa Łaszew Rządowy wchodzą także przysiółki Piper i Pustkowo. Wieś leży w gminie Wierzchlas, około 12 kilometrów na południowy wschód od Wielunia.
Jak dojechać do Łaszewa Rządowego
Łaszew Rządowy znajduje się w powiecie wieluńskim, w gminie Wierzchlas. Z Wielunia trzeba jechać w kierunku południowo-wschodnim – najlepiej przez Wierzchlas. Droga prowadzi przez typowe wioski regionu sieradzkiego, więc warto mieć nawigację. Parkowanie nie stanowi problemu – można zostawić auto przy kościele.
Z Łodzi do Łaszewa Rządowego jest około 90 kilometrów, z Częstochowy nieco mniej. Dojazd komunikacją publiczną jest utrudniony – połączenia autobusowe do Wierzchlasu są rzadkie, a stamtąd jeszcze kilka kilometrów do Łaszewa.
Informacje praktyczne – godziny i zwiedzanie
Godziny otwarcia: Kościół jest czynną świątynią, więc zwiedzanie możliwe jest podczas mszy świętych lub po wcześniejszym uzgodnieniu z proboszczem parafii. Nie ma ustalonych godzin dla turystów.
Ceny: Wstęp do kościoła jest bezpłatny, choć mile widziana jest ofiara na utrzymanie zabytkowej świątyni.
Czas zwiedzania: Na spokojne obejrzenie kościoła i jego wyposażenia wystarczy 20-30 minut. Jeśli planuje się również spacer po okolicy i obejrzenie kopca oraz dworu, warto zarezerwować godzinę.
Najlepszy czas na wizytę: Kościół najpiękniej prezentuje się w ciepłych miesiącach, od maja do września, kiedy można też spokojnie pospacerować po okolicy. W weekendy łatwiej zastać otwarte drzwi podczas mszy.
